Zonnewaterpomp calculator

Dimensioneer een zonnewaterpomp voor drinkbakken, irrigatie, putten of off-grid gebruik. Gratis calculator met Nederlandse zoninstraling en NEN 1010-referenties.

Zonnewaterpomp calculator

Dagelijkse waterbehoefte (liter/dag) Totale opvoerhoogte (m) Piekzonuren per dag Pomp totaalrendement (%) Systeemverliezen (regelaar, kabels, vervuiling) (%) Paneelvermogen (W)

Hydraulische energie

218 Wh/dag

Elektrische energie

570 Wh/dag

Aanbevolen PV-vermogen

204 Wp

Panelen (afgerond)

1 × 400 W

Pomp bedrijfsvermogen

204 W

Gemiddeld debiet bij zon

1.429 L/h

Hoe gebruikt u deze calculator

Voer zes waarden in en de calculator geeft de benodigde hydraulische energie per dag, de elektrische energie die de pomp opneemt, het PV-veld in Wp, het aantal panelen bij het gekozen vermogen, het bedrijfsvermogen van de pomp tijdens de zonuren en het gemiddelde debiet gedurende die uren.

Dagelijkse waterbehoefte (liter/dag) — totale volume per dag. Typische Nederlandse waarden: 60–80 L/dag per melkkoe, 8–12 L/dag per schaap, 4–6 L/m²/week voor geïrrigeerde tuinbouw in de zomer, 120–150 L/dag per persoon in off-grid woning.
Totale opvoerhoogte (m) — dynamische waterpeil in de put in meters plus eventuele extra hoogte tot de tank.
Piekzonuren per dag — jaarlijkse gemiddelde dagelijkse zoninstraling. Typische Nederlandse waarden: De Bilt 2.8, Eelde 2.7, Maastricht 2.9, Rotterdam 2.8, Eindhoven 2.8, Vlissingen 2.9. PVGIS (Joint Research Centre van de Europese Commissie) levert nauwkeurige waarden voor elke Nederlandse postcode.
Pomp totaalrendement (%) — wire-to-water rendement van de pomp. 45% is een solide standaard voor een dompelpomp.
Systeemverliezen (%) — gecombineerde verliezen van regelaar (3–5%), bekabeling (2–4%) en paneelvervuiling/temperatuur (5–10%). 85% is een redelijke standaard.
Paneelvermogen (W) — uw gekozen paneel. De 2026-standaard is 400–435 W; 540 W bifaciale panelen domineren bij grond-opstellingen.

Hoe een zonnewaterpomp werkt

Een zonnewaterpomp-installatie bestaat uit drie onderdelen: het fotovoltaïsche veld, de pompregelaar en de pomp zelf. Anders dan bij een netgekoppeld PV-systeem zijn er normaal geen batterij en geen omvormer — de regelaar neemt de DC-stroom van de panelen en voedt de pomp direct met het actuele zonvermogen.

De regelaar heeft twee belangrijke taken. Eerst implementeert hij maximum power point tracking (MPPT) zodat de panelen ook bij wisselende lichtomstandigheden op hun optimum draaien. Daarnaast varieert hij de pompsnelheid gedurende de dag — sneller rond het middaguur, langzamer bij zonsop- en -ondergang, schone uitschakeling als de straling onder het bedrijfsniveau zakt. Deze regelbare snelheid laat de pomp doordraaien bij wisselend bewolkt weer, waar een netgevoede pomp zou gaan kort-cyclen.

De pomp zelf is doorgaans een borstelloze DC-dompelpomp (voor putten) of een DC-oppervlaktepomp (voor sloten, vijvers en ondiepe putten). Lorentz PS2, Grundfos SQFlex en Shurflo domineren de Nederlandse markt voor agrarische en huishoudelijke zonnewaterpompen. Helical-rotor pompen van Lorentz zijn de juiste keuze voor hoge opvoerhoogtes met lage debieten — 500–3 000 L/dag uit putten van 60–150 m.

De fysica vanaf de eerste principes

De hydraulische energie om volume V water over hoogte H te tillen ligt vast door de fysica: waterdichtheid (1 000 kg/m³), zwaartekracht (9,81 m/s²), volume en hoogte.

E_hydraulisch_Wh = ρ × g × V_m3 × H_m / 3600
                = 1000 × 9,81 × V_m3 × H_m / 3600
                ≈ V_m3 × H_m × 2,725

De elektrische energie is de hydraulische gedeeld door de rendementen:

E_elektrisch_Wh = E_hydraulisch_Wh / (η_pomp × η_systeem)

Het PV-veld in Wp:

PV_Wp = E_elektrisch_Wh / piekzonuren

Rekenvoorbeeld

Een installatie van 4 000 L/dag op 20 m TDH in de Achterhoek (PSH 2,8), met Grundfos SQFlex pomp (45% wire-to-water), 85% systeemrendement, 400 W panelen:

V_m3 = 4 m³
H_m = 20 m
E_hyd = 4 × 20 × 2,725 = 218 Wh
E_elec = 218 / (0,45 × 0,85) = 570 Wh
PV nodig = 570 / 2,8 = 204 Wp
Panelen = ceil(204 / 400) = 1 paneel bij jaargemiddelde

De Nederlandse december-PSH ligt rond 0,7, dus dimensionering op de slechtste maand geeft 570 / 0,7 = 814 Wp — drie panelen van 400 W. De meeste Nederlandse installateurs gebruiken twee tot drie panelen plus een tank van 3 000–5 000 L om winterse bewolkte periodes te overbruggen.

Nederlandse dimensioneringsregels

Voor solar-directe pompen zonder batterij met buffertank, in Nederlandse omstandigheden:

Buffertank van 5–7 dagen autonomie, want Nederlandse winters hebben routinematig 5–10 aaneengesloten bewolkte dagen.
Veld dimensioneren op de slechtste zonnige maand (december).
25–50% PV-oversizing bovenop de slechtste-maand-berekening.
Voor Nederlandse drinkbak- en tuinbouwpompen op 15–25 m TDH: reken op 0,5–0,8 Wp per liter/dag op jaargemiddelde, of 1,5–2,5 Wp per liter/dag wanneer u op december dimensioneert.

Pomptypes vergeleken

Pomptype	Beste toepassing	η wire-to-water	TDH-bereik	Debietbereik
Centrifugaal dompelpomp	Putten met constant debiet	35–50%	15–120 m	20–200 L/min
Helical-rotor verdringer	Diepe putten lage debieten	45–55%	30–250 m	2–20 L/min
Membraan	Laag debiet, ondiep	30–40%	10–70 m	2–12 L/min
Centrifugaal oppervlakte	Sloten, vijvers, ondiepe putten	40–60%	2–25 m	20–400 L/min

Voor de meeste Nederlandse agrarische toepassingen onder de 10 000 L/dag uit een put onder de 50 m is de Grundfos SQFlex of Lorentz PS2 dompelpomp de standaardkeuze. Voor diepere putten (vanaf 80 m) houdt de Lorentz PS2 met helical-rotor cartridge het debiet op laag ingangsvermogen.

Nederlandse subsidies en regelingen

ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) — Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), voor zonneboilers en warmtepompen; PV alleen via salderingsregeling.
POP3 (Plattelandsontwikkelingsprogramma) — door provincies uitgevoerd, cofinanciering voor agrarische modernisering inclusief zonnewaterpompen op vee- en akkerbouwbedrijven.
SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) — voor grotere agrarische opstellingen met netaansluiting; minder relevant voor stand-alone pompen.
EIA (Energie-investeringsaftrek) — fiscale aftrek voor zakelijke investeringen in PV-systemen, inclusief solar-pumping voor agrarische bedrijven.
Provinciale fondsen — Gelderland Klimaatfonds, Brabant Energie en Limburgse circulaire economie regelingen hebben PV-pompen gecofinancierd.

Veelvoorkomende fouten die de prestaties verminderen

Dimensioneren op jaargemiddelde PSH in plaats van december. Een installatie gedimensioneerd op 2,8 PSH gemiddelde levert in december slechts 25% van de behoefte.
Statische waterstand gebruiken in plaats van dynamische. Pompen die getrokken worden uit Pleistocene zandlagen kunnen 3–8 m verlagen bij typische debieten; dimensionering op statische waarde geeft een te klein veld.
Buffertank weglaten. Een solar-direct systeem zonder opslag levert niets op bewolkte dagen. Een 5 000 L IBC met kleinere pomp wint altijd van een grotere pomp zonder tank.
DC-bekabeling te krap. Afstanden van paneel tot put van 50–100 m zijn gebruikelijk; spanningsverlies boven 3% veroorzaakt valse afschakelingen bij starten op lage instraling. Dimensioneer volgens NEN 1010.
Panelen plat liggen. Een vlak gemonteerd paneel verzamelt stof en mos. Een hellingshoek van 35–55° is standaard voor de Nederlandse breedtegraad.

Bronnen

Milieucentraal — Zonnepanelen en zonneboiler — consumentenadvies PV
Holland Solar — Branchedata — Nederlandse PV-marktdata
TKI Urban Energy — onderzoeksprogramma’s en sectorrapporten
Energievergelijk — Zonnepompen — kostenreferenties Nederlandse markt
PVGIS — Europese Commissie JRC — piekzonuren voor elke Nederlandse postcode
KNMI — Klimaatdatabase — officiële Nederlandse instralingsdata
Lorentz PS2 — dimensioneringshandboek — pompcurves en selectietabellen als referentie voor rendementen

Veelgestelde vragen

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor een waterpomp?

Voor een typische drinkwatervoorziening voor vee die 4 000 liter per dag verplaatst vanuit een 20 m diepe put, geeft de berekening ongeveer 230 Wp PV — één enkel paneel van 400 W dekt het ruim op de jaarlijkse gemiddelde zoninstraling. Omdat de Nederlandse decemberinstraling slechts een achtste is van die in juni, kiezen veel installateurs voor twee of drie panelen plus een buffertank om te overbruggen. Voor een tuinbouwsysteem dat 12 000 L/dag op 30 m moet pompen wordt het veld ongeveer 1 050 Wp, oftewel drie panelen van 400 W.

Wat is de totale opvoerhoogte?

De totale opvoerhoogte (TDH) is de som van drie zaken: verticale hoogte van het dynamische waterpeil tot het uitstroompunt, leidingweerstand (typisch 5–15% van de verticale hoogte bij goed gedimensioneerde leidingen) en eventuele werkdruk aan de uitlaat. Voor een put die een drinkbak op grondniveau vult, is de TDH gelijk aan het dynamische waterpeil in meters. Gebruik het dynamische peil uit het putrapport, niet het statische — de verlaging kan 3–8 m bedragen bij typische onttrekkingen uit Nederlandse Pleistocene zandafzettingen.

Welke pompefficiëntie moet ik aanhouden?

Solar-directe dompelpompen van Lorentz PS2, Grundfos SQFlex en Shurflo werken met 35–55% wire-to-water efficiëntie in hun optimale werkpunt. Helical-rotor verdringerpompen zitten aan de bovenkant voor lage debieten op grote hoogte. Houd standaard 45% aan als u geen pompcurve van de fabrikant hebt — dat is een eerlijke planningswaarde voor typische Nederlandse dompelpompinstallaties.

Heb ik batterijen nodig voor een zonnewaterpomp?

De meeste agrarische en huishoudelijke installaties gebruiken geen batterijen maar pompen naar een buffertank. Drie tot vijf dagen opslag in een HDPE-tank kost ongeveer een tiende van de equivalente lithiumbatterijcapaciteit en gaat 25–30 jaar mee. De pomp draait alleen als de zon schijnt; de tank vlakt de vraag af. In het Nederlandse klimaat is 4–6 dagen buffer een verstandige keuze, omdat lange bewolkte periodes in oktober–februari routinematig voorkomen.

Wat kost een zonnewaterpomp-installatie in Nederland?

Een complete installatie voor 4 000 L/dag op 20 m TDH — pomp, regelaar, panelen, frame, bekabeling en installatie — kost in 2026 ongeveer € 2 800–€ 5 500 volgens offertes van Energievergelijk-partners, Phaesun Nederland en Solar Pomp Pro. Grotere agrarische systemen voor 15 000 L/dag op 30 m kosten € 6 500–€ 13 000. POP3 (Plattelandsontwikkelingsprogramma) cofinanciering en provinciale fondsen hebben individuele installaties ondersteund.

Zonnewaterpomp calculator