Kabeldoorsnede-rekenmachine voor zonnepanelen
Gratis rekenmachine voor kabeldoorsnede van zonnepanelen in Nederland. Spanning, stroom en kabellengte voor de juiste koperdoorsnede volgens NEN 1010.
Solar Wire Size Calculator
Hoe deze rekenmachine te gebruiken
Voer vier waarden in:
- Systeemspanning — typische Nederlandse residentiële strings draaien op 350–600 V DC; off-grid en caravan-systemen op 12 V, 24 V of 48 V
- Stroom — maximale stroom van het circuit (Imp van het paneel uit de datasheet, of nominale stroom van de laadregelaar)
- Enkele lengte — afstand in meters van de generator tot de omvormer
- Maximaal spanningsverlies % — 1 % is de Holland Solar-aanbeveling voor DC, 2 % uitstekend, 3 % minimum
De rekenmachine geeft de kleinste doorsnede terug die binnen uw doel blijft. Kleinere doorsnede = goedkoper materiaal, eenvoudiger installatie, makkelijker termineren op MC4-connectoren en omvormer-aansluitingen.
Waarom kabeldoorsnede zwaarder telt dan veel mensen denken
Een te kleine kabel veroorzaakt drie problemen in een Nederlandse zonne-installatie:
- Joule-verliezen — energie omgezet in warmte bereikt de omvormer nooit
- Verlaagd MPPT-rendement — een te grote spanningsval drukt de string uit het optimale MPP-venster, vooral op koele zomerochtenden met hoge instraling
- Versnelde isolatie-veroudering — onder een Nederlands dak in de zomer telt de Joule-warmte op bij de omgevingstemperatuur
Eén doorsnede groter is de goedkoopste 25-jaars investering in een Nederlandse residentiële PV-installatie — koperprijs schaalt lineair, verliesreductie schaalt exponentieel.
De spanningsval-formule
De rekenmachine probeert alle standaarddoorsneden (1,5 / 2,5 / 4 / 6 / 10 / 16 / 25 mm²) en berekent de spanningsval:
ΔU = 2 × L(m) × R(Ω/m) × I(A)De factor 2 dekt heen- en terugleider. De weerstandswaarden komen uit NEN 1010 deel 5-52 voor koper bij 70 °C (typische bedrijfstemperatuur voor Nederlandse zonne-installaties).
| Doorsnede | Ω/km bij 70 °C |
|---|---|
| 1,5 mm² | 14,2 |
| 2,5 mm² | 8,71 |
| 4 mm² | 5,42 |
| 6 mm² | 3,62 |
| 10 mm² | 2,15 |
| 16 mm² | 1,35 |
| 25 mm² | 0,855 |
Iedere stap verlaagt de weerstand met 35–40 % — overgaan van 4 naar 6 mm² is bijna altijd voldoende om marginale spanningsval op Nederlandse residentiële strings te corrigeren.
Typische Nederlandse zonne-doorsneden
| Lengte | 5 A | 10 A | 20 A | 30 A |
|---|---|---|---|---|
| 5 m | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² |
| 10 m | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² |
| 20 m | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
| 30 m | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² | 25 mm² |
| 50 m | 10 mm² | 16 mm² | 25 mm² | 35 mm² |
Aanname: 1 % DC-spanningsval, 48 V systeem. Een hogere stringspanning verkleint de benodigde doorsnede drastisch — een 600 V string voert hetzelfde vermogen als een 48 V string met ongeveer een twaalfde van de stroom, en spanningsval schaalt kwadratisch met de stroom.
Spanningsverlies versus belastbaarheid
NEN 1010 stelt twee aparte eisen:
- Belastbaarheid (Iz) — de kabel moet de continue stroom dragen zonder de isolatietemperatuur te overschrijden, met correctiefactoren voor omgevingstemperatuur (deel 5-52 tabel A52.14) en bundeling (tabel A52.17)
- Spanningsverlies (ΔU) — de kabel moet de spanning binnen het werkbereik houden
Voor lange tracés van schuur of garage naar de meterkast wint meestal het spanningsverlies. Voor korte hoogstroom-accukringen wint de belastbaarheid. Neem altijd de grootste van beide. Deze rekenmachine behandelt spanningsverlies — controleer de belastbaarheid via NEN 1010 deel 5-52 met de toepasselijke correctiefactoren.
Normverwijzingen
- NEN 1010 (2020) — veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties
- NEN 1010 deel 7-712 — fotovoltaïsche elektriciteitsopwekkingssystemen
- NEN-EN 50618 — kabels voor fotovoltaïsche toepassingen (H1Z2Z2-K)
- NEN 3140 — bedrijfsvoering van elektrische installaties
- TenneT en Netbeheer Nederland aansluitvoorwaarden — kleinverbruikersaansluitingen
Holland Solar, de stichting Zonnegarant en TKI Urban Energy publiceren ontwerprichtlijnen die op deze normen aansluiten. Voor netgekoppelde installaties is een SEI-erkende installateur vereist en moet het systeem worden aangemeld bij de regionale netbeheerder (Liander, Stedin, Enexis).
Wat een verkeerde kabel kost
Een 5 kWp Nederlandse residentiële installatie in 2026 kost 6.500 tot 9.500 EUR sleutelklaar (cijfers Holland Solar, Milieucentraal, offertes Energievergelijk en Essent ZonneThuis), inclusief 0 % BTW op zonnepanelen voor woningen sinds 2023. Jaarlijkse opbrengst 4.500–5.500 kWh. Een aanhoudend spanningsverlies van 2 % boven het 1 %-doel kost circa 60 kWh/jaar — ongeveer 18 EUR/jaar tegen het 2026 Nederlandse particuliere tarief van 0,30 EUR/kWh. Over 25 jaar circa 450 EUR.
Vergelijk dat met de meerkosten van 30 m van 4 naar 6 mm² — ongeveer 70–110 EUR bij Nederlandse groothandels. De doorsnede-upgrade verdient zich ruim terug.
Gerelateerde zonne-rekenmachines
- Spanningsval-rekenmachine — volledige NEN 1010-berekening
- Hoekstand-rekenmachine — optimale dakhoek per breedtegraad
- Oriëntatie-rekenmachine — zuid versus oost-west opbrengst
- Laadtijd-rekenmachine — accu-laadtijd vanuit PV
Voor netgekoppelde installaties moet de regionale netbeheerder een geregistreerde aansluiting goedkeuren via mijnaansluiting.nl en het systeem worden gemeld voor saldering. Eis van uw SEI-erkende installateur een schriftelijke berekening van doorsnede en spanningsval als deel van het opleverdossier voordat u de eindfactuur betaalt.