Zekering Calculator Zonnepanelen

Hoe gebruik je de calculator

Kies eerst het type circuit — de factor hangt af van waar je beveiligt:

1. PV-string / module — zekering 1,56 × Isc (NEN 1010-7-712 / IEC 60364-7-712)
2. Batterij → omvormer / belasting — zekering 1,25 × continue stroom
3. DC-ingang omvormer — zekering 1,25 × maximale ingangsstroom
4. Uitgang laadregelaar — zekering 1,25 × nominale continue uitgangsstroom

Standaard IEC zekeringwaarden in Nederland: 6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63, 80, 100, 125, 160, 200, 250 A. Altijd naar boven afronden.

Waarom 1,56 × Isc — de logica achter de norm

De factor 156 % combineert twee onafhankelijke veiligheidsmarges:

• 125 % voor continue belasting. Een PV-installatie levert op een zonnige dag uren achtereen maximale stroom. NEN 1010 deel 4 en NEN 1010-7-712 vereisen dat overstroombeveiligingen worden gedimensioneerd op 125 % van de bedrijfsstroom.
• 125 % voor instralingstoename. Wolkenrandeffecten en lage moduletemperatuur kunnen de werkelijke Isc tot 25 % boven de STC-waarde brengen. De tweede factor 1,25 dekt deze marge.

Vermenigvuldigd: 1,25 × 1,25 = 1,5625. Voor een module met Isc = 10,5 A wordt de minimumzekering 10,5 × 1,56 = 16,4 A → eerstvolgende standaardmaat 20 A gPV.

Waar elke zekering hoort — typische Nederlandse woninginstallatie

Een PV-installatie met thuisaccu kent meestal vier beveiligde circuits:

1. Stringzekeringen in DC-combinerbox — één gPV per string vanaf 3 parallelle strings. Bij 1–2 strings per MPPT meestal niet vereist.
2. DC-scheider met zekeringen — tussen het zonnepanelenveld en de omvormer, afgestemd op het totaal van Isc × 1,56.
3. Batterijzekering — NH gG-DC of Class T op de positieve klem van de accu, gedimensioneerd op 1,25 × de maximale DC-ingangsstroom van de hybride omvormer.
4. AC-zijde — installatieautomaat (B- of C-karakteristiek) in de groepenkast volgens NEN 1010-4.

De nominale DC-spanning van elke zekering moet de maximale Voc van de string bij -10 °C overtreffen — in Nederlandse woninginstallaties doorgaans 1000 V DC.

Standaardwaarden — altijd naar boven

6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63, 80, 100, 125, 160, 200, 250, 315, 400, 500 A

Bereken je 16,8 A, dan kies je een 20 A zekering. Bereken je 138 A, dan wordt het 160 A. Naar beneden afronden is geen optie — de zekering zou direct op de eerste zonnige dag aanspreken.

gPV vs gG vs aR — welke klasse

Drie zekeringklassen domineren de Nederlandse PV-praktijk:

• gPV (IEC 60269-6) — speciaal ontworpen voor PV-strings. 1000/1500 V DC, lage pre-arc energie, snelle uitschakeling bij kortsluiting. Standaard in DC-combinerboxen. Merken: Mersen Helio Protect, ETI, Bussmann PV, DF Electric.
• gG (IEC 60269-2) — algemene toepassing. Geschikt aan batterij- en belastingzijde mits voldoende DC-breekvermogen.
• aR (IEC 60269-4) — halfgeleiderbescherming, zeer snel reagerend. Vooraf gemonteerd in DC-ingangen van sommige omvormers, zelden veldvervangbaar.

Voor de batterij → omvormer-verbinding op lithium thuisaccu’s (BYD, Pylontech, Huawei LUNA, Growatt) is een NH gG-DC of Class T zekering met 20 kA breekvermogen de professionele standaard.

Praktische voorbeelden — Nederlandse woning

Voorbeeld 1 — 6 kWp installatie, 2 strings van 10 modules. Isc module = 11,2 A.

Stringzekering ≥ 11,2 × 1,56 = 17,5 A → standaardmaat 20 A gPV. Bij 2 strings per MPPT formeel niet verplicht onder NEN 1010-7-712, maar wel gangbare installatiepraktijk.

Voorbeeld 2 — GoodWe GW5000-EH hybride, 9,6 kWh LFP accu, 48 V.

DC continue stroom = 5000 / (48 × 0,95) = 110 A Zekering ≥ 110 × 1,25 = 137 A → standaardmaat 160 A NH gG-DC bij de accuklem.

Voorbeeld 3 — Victron MPPT 100/50 laadregelaar, 50 A uitgang, 48 V accu.

Zekering ≥ 50 × 1,25 = 62,5 A → standaardmaat 63 A Class T tussen regelaar en accu.

De kabeldoorsnede moet meekomen

Een zekering beschermt alleen een kabel die zijn nominale stroom continu kan dragen na alle correctiefactoren voor installatiewijze. NEN 1010-tabel 52A geeft de stroomvoerendheid per doorsnede en installatiemethode.

Voor een 20 A stringzekering volstaat 4 mm² solarkabel (H1Z2Z2-K) in vrije lucht — toelaatbaar ~55 A. Voor een 160 A batterijzekering reken minimaal 35 mm² op korte trajecten en 50 mm² voor afstanden boven 1,5 m om de spanningsval onder 1,5 % te houden.

De kabeldoorsnede calculator toetst gelijktijdig stroomvoerendheid en spanningsval.

Oplevering en netbeheerder-aanmelding

Elke PV-installatie op het Nederlandse net moet vóór ingebruikname worden aangemeld via energieleveren.nl bij de regionale netbeheerder (Liander, Enexis, Stedin). Het opleverdossier toetst onder meer:

1. Stringzekering ≥ 1,56 × Isc per string.
2. DC-nominale spanning ≥ maximale Voc bij -10 °C.
3. Breekvermogen ≥ verwachte kortsluitstroom.
4. Maximale serie-zekeringswaarde op de modulesticker niet overschreden.
5. CE-markering en NEN-EN keurmerken op alle DC-componenten.

Niet-conforme beveiliging betekent herstel — en de salderingsregistratie bij de netbeheerder gaat pas in zodra de installatie technisch is afgemeld.

Beperkingen en disclaimer

Deze calculator hanteert de factoren 1,56 × (PV-zijde) en 1,25 × (batterij/omvormer) volgens IEC 60364-7-712 en NEN 1010-7-712. Het resultaat is de eerstvolgende IEC-standaardmaat. Controleer altijd tegen de maximale serie-zekeringswaarde op de modulesticker en de specificatie in de omvormerhandleiding.

In Nederland mag de installatie van DC-beveiligingen op een netgekoppeld PV-systeem alleen worden uitgevoerd door een vakbekwaam elektrotechnisch installatiebedrijf (Sterkin, KvINL, of vergelijkbare erkenning). Off-grid installaties vallen onder dezelfde NEN 1010 norm maar zijn niet aanmeldingsplichtig bij de netbeheerder.